Ιστορία της Ρεφλεξολογίας

Τη Ρεφλεξολογία με τη σύγχρονη μορφή της τη συναντάμε για πρώτη φορά τον 14ο αιώνα.
O Harry Bond Bressler αναφέρει στο βιβλίο του “Η Θεραπεία των Ζωνών”, “…η πιεσοθεραπεία ήταν γνωστή στις κεντρικές χώρες της Ευρώπης και εφαρμόζονταν από την εργατική τάξη αυτών των χωρών ως επίσης κι από εκείνους που φρόντιζαν τις ασθένειες των βασιλέων και της ανώτερης τάξης”.  (Zone Therapy by Harry Bond Bressler)

Το 1582 εκδίδεται ένα από τα πρώτα συγγράμματα για την θεραπεία των ζωνών από δύο Ευρωπαίους γιατρούς, τους Dr. Adamus και Dr. Atatis”

Tο 1890 o Sir Henry Head διεξάγει νευρολογικές μελέτες και συσχετίζει ζώνες στο δέρμα, που παρουσίαζαν υπερευαισθησία στην πίεση και όργανα που ασθενούσαν. Μετά από πολλά χρόνια κλινικών ερευνών εγκαθιδρύει αυτό που έγινε γνωστό ως «Οι ζώνες του Head» ή «ζώνες του υπεράλγους». Από κει ξεκινάει επί της ουσίας η μελέτη των αντανακλαστικών.

Την ίδια περίοδο οι Γερμανοί εξέταζαν την επίδραση της μάλαξης στη θεραπεία των ασθενειών. Στις αρχές του 1900 οι τεχνικές μάλαξης ανεπτύχθησαν στη Γερμανία κι έγιναν γνωστές ως «αντανακλαστική μάλαξη». Τότε ήταν και η πρώτη φορά που τα οφέλη των τεχνικών της μάλαξης αποδόθηκαν αποκλειστικά σε αντανακλαστικές δράσεις.

Το 1893 ο Dr. Alfons Cornelius ήταν πιθανόν ο πρώτος που εφάρμοσε μάλαξη στις «αντανακλαστικές ζώνες» και το 1902 εκδίδει το χειρόγραφό του «Σημεία πίεσης, η προέλευση και η σημασία τους».

Στην άλλη άκρη της Ευρώπης, την ίδια περίπου εποχή, ξεκινάει η Ρωσική ενασχόληση με τα αντανακλαστικά.
Ο ιδρυτής της Ρωσικής φυσιολογίας Ivan Sechenov (ο οποίος ανακάλυψε την εγκεφαλική αναχαίτιση των νωτιαίων αντανακλαστικών), εκδίδει το 1870 το δοκίμιο με τίτλο “Ποιος πρέπει να ερευνήσει τα προβλήματα της Ψυχολογίας και πώς”.  Οι ψυχολόγοι της ομάδας του Vladimir Bekhterev – ιδρυτή του Ινστιτούτου του Εγκεφάλου στο St Petersburg – με αφορμή αυτό το δοκίμιο, ξεκινούν τη μελέτη για την αντιμετώπιση ψυχολογικών προβλημάτων μέσω των αντανακλαστικών.
Την ίδια εποχή ο Ivan Pavlov (1849 – 1936) διαβάζει την εργασία του Sechenov και θεωρεί το βιβλίο του “Αντανακλαστικά στο εγκέφαλο” σαν την πιο σημαντική θεωρητική πηγή σχετικά με τον προσδιορισμό της συμπεριφοράς μέσω εξαρτημένων αντανακλαστικών.

Ενώ η έρευνα ξεκίνησε στην Ευρώπη, η εξέλιξη και εδραίωση της Ρεφλεξολογίας στη σύγχρονη μορφή της έγινε στην Αμερική, κυρίως από τον
Dr William Fitzgerald, που θεωρείται ο ιδρυτής της Θεραπείας των Ζωνών (Zone Therapy).

Ο Dr William Fitzgerald γεννήθηκε στο Connecticut το 1872. Αποφοίτησε από την ιατρική σχολή του πανεπιστημίου του Vermont το 1895 και έκανε την πρακτική του στην Βιέννη και το Λονδίνο.
Στη Βιέννη ήρθε σ’ επαφή με την εργασία του Dr. H. Bressler, που είχε ερευνήσει την πιθανότητα θεραπείας των οργάνων μέσω σημείων πίεσης.
Από τη γνώση που απέκτησε στην Ευρώπη και από τη δική του έρευνα, 
ο Fitzgerald ανακάλυψε ότι με την εφαρμογή πίεσης στα δάκτυλα, δημιουργούνταν ένα τοπικό αναισθητικό αποτέλεσμα στο χέρι, στο βραχίονα, στους ώμους, στα δόντια, στο πρόσωπο, στο αυτί και στη μύτη.  Εφάρμοζε πίεση χρησιμοποιώντας σφιχτές ταινίες ή λάστιχα στο μέσο τμήμα κάθε δακτύλου, ή χρησιμοποιώντας μικρούς σφιγκτήρες που τοποθετούσε στα άκρα.  Στη συνέχεια είχε τη δυνατότητα να εκτελεί δευτερεύουσες χειρουργικές επεμβάσεις χρησιμοποιώντας μόνον αυτή την τεχνική πίεσης.

Ο Dr. Fitzgerald διαίρεσε το σώμα σε ζώνες, τις οποίες χρησιμοποιούσε για να πετύχει αναισθητικό αποτέλεσμα.  Ασκώντας πίεση σ’ ένα συγκεκριμένο σημείο του σώματος, μπορούσε να προβλέψει ποια σημεία του σώματος θα επηρεάζονταν. Διαχώρισε το σώμα σε δέκα κάθετες ζώνες από την κορυφή της κεφαλής μέχρι τα άκρα των δακτύλων των ποδιών.  Ο αριθμός δέκα ανταποκρίνεται στον αριθμό των δακτύλων των χεριών και των ποδιών .
Κάθε δάκτυλο του χεριού και του ποδιού αντιστοιχεί σε κάποια ζώνη.  
Η θεωρία είναι ότι τα μέρη του σώματος που βρίσκονται σε μια συγκεκριμένη ζώνη θα μπορούν να επηρεάσουν το ένα το άλλο.
Στο βιβλίο του 
«Zone Therapy or Relieving Pain at Home» ο Fitzgerald περιγράφει πως ανακάλυψε την κεντρική ιδέα της θεραπείας των ζωνών.  Αποσπάσματα από το έργο του μπορείτε να δείτε στη σελίδα «Ζωνοθεραπεία«

«…Συμπτωματικά ανακάλυψα ότι η πίεση με ένα «καθετήρα» στο βλεννογόνο της μύτης (εκεί που το δέρμα ενώνεται με τη μυξώδη μεμβράνη), έδωσε ένα αναισθητικό αποτέλεσμα, σαν να είχε εφαρμοστεί διάλυμα κοκαΐνης.  Στη συνέχεια ανακάλυψα ότι υπήρχαν κι άλλα σημεία στη μύτη,  στο στόμα, στο λάρυγγα και στις δύο επιφάνειες της γλώσσας, τα οποία, εάν πιέζονταν σταθερά, αναισθητοποιούσαν συγκεκριμένες αισθητήριες περιοχές. 
Επίσης ότι πιέσεις που ασκούνταν σε οποιαδήποτε σωματική απόφυση, στα χέρια, στα πόδια και πάνω στις αρθρώσεις προκαλούσαν το ίδιο χαρακτηριστικό αποτέλεσμα στην ανακούφιση του πόνου. 
Επίσης ανακάλυψα ότι όταν ο πόνος είχε περάσει, τις περισσότερες φορές είχε ανακουφιστεί και η αιτία που προκαλούσε τον πόνο. Αυτό με οδήγησε να χαρτογραφήσω τις διάφορες περιοχές και τους συσχετισμούς τους ως επίσης να σημειώσω τις συνθήκες που επηρεάζονταν μέσω αυτών. Ονόμασα αυτή την επιστήμη θεραπεία των ζωνών»

Αποδεικνύοντας τη θεραπεία

Ο Dr. Fitzgerald και ο συνεργάτης του Dr. Edwin Bowers ήταν τόσο ενθουσιασμένοι για τις ανακαλύψεις τους που ανέπτυξαν μια μοναδική μέθοδο για να πείσουν τους συνεργάτες τους για την αξία της θεραπείας των ζωνών.
Εφάρμοζαν πίεση στο χέρι του αμφισβητία και μετά τρυπούσαν με βελόνα την περιοχή του προσώπου που είχε αναισθητοποιηθεί. Μ’ αυτό τον τρόπο αποδείκνυαν την αξία της θεωρίας τους.
Το 1915 ο Bowers έγραψε το άρθρο που περιέγραψε αυτή τη θεραπεία πρώτη φορά δημοσίως και το αποκάλεσε «θεραπεία των ζωνών». Αυτό το άρθρο δημοσιεύτηκε στο Περιοδικό για όλους με τον τίτλο «Για να σταματήσετε τον πονόδοντο πιέστε τα δάκτυλα του ποδιού σας».

Όπως ήταν αναμενόμενο το άρθρο αυτό προκάλεσε μεγάλο ενδιαφέρον αλλά και αμφισβητήσεις.
Το 1917 η συνδυασμένη δουλειά του Dr. Fitzgerald και του Dr. Bowers εκδόθηκε στο βιβλίο «Θεραπεία των Ζωνών».  Διαγράμματα των ζωνών του ποδιού και τα αντίστοιχα τμήματα των δέκα ζωνών του σώματος εμφανίστηκαν στην πρώτη έκδοση αυτού του βιβλίου. Αλλά οι αντανακλαστικές ζώνες των ποδιών, τόσο κρίσιμες στη σύγχρονη Ρεφλεξολογία δεν είχαν τραβήξει την ιδιαίτερη προσοχή του Dr. Fitzerald.
Τόσο ο Fitzgerald όσο και οι θεωρίες του, δεν έγιναν αποδεκτές με ενθουσιασμό από το ιατρικό κατεστημένο γενικά, αλλά ένα φυσικός ο Dr. Joseph Shelby Riley, χρησιμοποίησε αυτή τη μέθοδο για πολλά χρόνια. Ο Riley εξευγένισε τις τεχνικές και κατασκεύασε τα πρώτα λεπτομερή διαγράμματα και σχέδια των αντανακλαστικών σημείων που βρίσκονται στα πόδια. Πρόσθεσε στις κάθετες ζώνες την ανακάλυψη του των οκτώ οριζοντίων τμημάτων. Το πρώτο βιβλίο του «Η θεραπεία των ζωνών απλοποιημένη» εκδόθηκε το 1919. Έγραψε τέσσερα βιβλία κυρίως αφιερωμένα στη θεραπεία των ζωνών.

Από τη Θεραπεία των Ζωνών στη Ρεφλεξολογία

O Fitzgerald, o Bowers και o Riley ανέπτυξαν τη θεωρία της θεραπείας των ζωνών, αλλά η βοηθός του Riley, η Eunice Ingham ήταν αυτή που συνέβαλε τα μέγιστα στην εγκαθίδρυση της σύγχρονης Ρεφλεξολογίας.
Η Eunice Ingham (1879 – 1974) δικαίως αποκαλείται η μητέρα της σύγχρονης Ρεφλεξολογίας. Χρησιμοποιούσε τη θεραπεία των ζωνών στη δουλειά της αλλά είχε την αίσθηση ότι τα πόδια πρέπει να είναι ο συγκεκριμένο στόχος για θεραπεία, εξ’ αιτίας της υψηλής αισθητήριας φύσης τους.
Χαρτογράφησε τα πόδια σε σχέση με τις ζώνες και τις επιδράσεις τους στην υπόλοιπη ανατομία, μέχρι που σχεδίασε στα ίδια τα πόδια ένα χάρτη ολόκληρου του σώματος.

Η Eunice Ingham παρουσίασε τη δουλειά της στο κοινό και έδωσε πολλές διαλέξεις σε συνέδρια. Μοιράστηκε τη γνώση της με φυσιοθεραπευτές, φυσιοπαθητικούς, οστεοπαθητικούς και μασέρ. Έγραψε δύο βιβλία. Το 1938 «Ιστορίες που μπορούν να πουν τα πόδια» και το 1963 «Ιστορίες που έχουν πει τα πόδια».

Σήμερα, σε όλο τον κόσμο, αρκετές χιλιάδες Ρεφλεξολόγοι εκπαιδεύονται και ασκούν τη Ρεφλεξολογία.
Οι έρευνες για τους τρόπους και τους τομείς δράσης της Ρεφλεξολογίας, αυξάνονται διαρκώς, δίνοντας ενθαρρυντικά αποτελέσματα.
Εκατομμύρια άνθρωποι την εμπιστεύονται για τη διατήρηση και τη βελτίωση της φυσικής τους κατάστασης και σε αρκετές περιπτώσεις έχει ενταχθεί στα κρατικά συστήματα περίθαλψης και υγείας,

Πηγές:

  • Wm. H. Fitzgerald, Edwin F. Bowers: Zone Therapy or Relieving Pain at Home, Columbuw, Ohio, I. W. Long, Publisher, 1917
  •  Issel, Christine, Reflexology: Art, Science and History, New Frontier Publishing, 1951
  • Lamboley, Denis, La Reflexologie pour tous, Marabout, 2001
  • Dougans, Inge and Ellis, Suzanne, Ρεφλεξολογία, Εκδόσεις Αλκυών, 2000

Advertisements